Ledere dag zonder gluten is niet moeilijk!

Natuurlijk niet! Groenten en fruit mag je altijd eten. Je moeder kan ook een glutenvrije boterham klaarmaken, bijvoorbeeld met boerenkaas of je een beker boerenyoghurt meegeven. Bovendien zijn er veel zoetige en hartige snacks, dus kleine hapjes, die speciaal voor mensen met coeliakie te koop zijn, bijvoorbeeld zoutjes, crackers, koekjes of repen chocola. Neem er daarvan altijd een paar mee, dan kun je met je vrienden delen!

Nee, dan kun je maar beter niet doen. Daarin kunnen gluten zitten! Maar jouw glutenvrije snacks vinden je vrienden ook lekker! Vraag daarom je moeder of ze er een paar extra wil inpakken. Zodat ook je vrienden merken, hoe lekker glutenvrij kan zijn.

Dat kun je doen, als je je maar aan een paar belangrijke regels houdt. Het is namelijk heel belangrijk dat je ouders aan de leraren en het keukenpersoneel vertellen dat je coeliakie hebt. Wanneer ze het in de kantine weten, kan zonder grote problemen een geschikte maaltijd zonder gluten worden samengesteld.

Het zou jammer zijn als niet niet meekon, hè? Je moet er alleen op letten dat je proviand glutenvrij is; bijvoorbeeld glutenvrije broodjes, fruit, noten (zonder korstje), gedroogde vruchten, eventueel hardgekookte eieren en als tussendoortje glutenvrije koekjes of een müslireep. En daarbij veel te drinken: kraanwater, licht gezoete thee of verdunde vruchtensap. Over eten bij andere vrienden heb ik je al wat bij de eerste vraag over tussendoortjes verteld.

Dan moet je beslist van te voren vragen of er in deze zaak ook glutenvrij eten te krijgen is. Alleen zo ben je er zeker van dat je na het eten niet ziek wordt, omdat je, zonder het te weten, levensmiddelen met gluten hebt gegeten. In ieder geval moet je altijd een 'kaartje voor de keuken' bij je hebben. Daarop kan bijvoorbeeld staan:

'Ik heb coeliakie. Ik verdraag geen gluten en mag ook niet de kleinste hoeveelheid gluten eten, omdat ik daarvan ziek wordt. Gluten zitten in: tarwe, rogge, gerst, haver, dinkel of spelt, triticum, amelkoren, kamut en bulgur couscous en alle levensmiddelen die van deze graansoorten zijn gemaakt. Kunt u voor mij een gerecht met maïs, rijst, gierst, boekweit, soja of aardappelmeel of helemaal zonder graan bereiden? Dank u voor uw hulp.'

Misschien schrijft je moeder zo'n kaartje met de computer voor je en print ze het uit. Laat dit kaartje aan de ober zien. Bestel alleen wanneer hij je kan verzekeren dat de kok zich ook werkelijk aan deze regels kan houden.

Wanneer het je eigen feest is, dan is er geen probleem. Je moeder zal een prachtige, glutenvrije taart voor je bakken en vele glutenvrije lekkernijen voor jou en je gasten op tafel zetten.
Ben je bij vrienden uitgenodigd, dan is het het eenvoudigst wanneer je glutenvrije taart, koek of een ander tussendoortje zonder gluten dat je lekker vindt zelf meebrengt. Vraag je moeder een leuk blik te kopen en dit voor dergelijke gelegenheden met lekkernijen vullen. Zo'n blik kun je makkelijk dragen, zonder dat het valt en de taart wordt geplet.
Pas er in elk geval op, dat je niet bij vergissing schotels of vorkjes van je vrienden gebruikt - ook kleine restjes gluten kunnen je ziek maken!

Dat met dat blik vol met glutenvrije lekkernijen (zie ook bij de vorige vraag) is overigens ook een goed idee voor op school: mocht er daar een keer een feestje worden gegeven, waarvan je van te voren niets wist - bijvoorbeeld wanneer een vriend op zijn verjaardag een taart meeneemt om uit te delen, - dan kun je eenvoudig iets uit het blik nemen en zo zonder problemen met de anderen meedoen. Natuurlijk mogen in het blik dan alleen lang houdbare producten zitten, zoals verpakte koekjes of iets om de knabbelen.

Je moet je vriend of vriendin en zijn of haar moeder van te voren precies vertellen wat je wel en niet mag eten. Wordt er sowieso glutenvrij eten op tafel gezet, dan is er geen probleem. Mochten er noedels worden gegeten, breng dan je eigen glutenvrije pasta mee en zorg ervoor dat bij het koken een geheel schone pan, lepel en schone zeef worden gebruikt. En dat je altijd een schoon bord en bestek krijgt. Voor de veiligheid moet je altijd wat brood en koekjes of andere lekkers bij je hebben.

Wanneer ik bij sport iets tussendoor wil eten, let ik erop dat ik iets glutenvrij te eten meeneem. Ideaal is fruit, maar ook glutenvrije müslirepen zorgen voor veel kracht. Voorzichtig met drinken: de zogenaamde isotonische drankjes, dat zijn drankjes die speciaal voor sporters worden aangeboden, moet je liever niet drinken. Beter is water, thee of verdund vruchtensap mee te nemen, die stillen ook de grootste dorst!

Wanneer je geen speciale producten koopt, die voor mensen met coeliakie zijn gemaakt, moet je oppassen. Je kunt het best de lijst met levensmiddelen erbij nemen, die je van je coeliakievereniging hebt gekregen, en nakijken wat je mag eten en wat niet. Wanneer je al goed met coeliakie kunt omgaan, kun je ook de tekst op de verpakking goed doorlezen om te controleren of je alle ingrediënten verdraagt. Maar pas op: wanneer je een ingrediënt niet kent of je er niet zeker van bent of het wel of niet geschikt voor je is, koop dit product dan niet!

Nee, dat mag je in geen geval. Ook wanneer je het misschien niet direct merkt - het zou je buik, om precies te zijn je darm, erg beschadigen. En het kan zijn, dat je snel weer net zo ziek wordt als voordat je bent begonnen glutenvrij te eten.

Dat kun je in elk geval, wanneer je ouders van te voren zich ervan hebben verzekerd dat je daar glutenvrij eten krijgt. In veel vakantiekolonies en jeugdherbergen weet met al wat ze moeten doen wanneer een kind coeliakie heeft of kunnen ze zich zonder grote problemen daarop instellen. Neem in elk geval voldoende proviand in de vorm van glutenvrije koekjes, repen, iets te knabbelen of brood mee, zodat je direct iets bij de hand hebt wanneer je buiten de maaltijden om honger krijgt.